NASZ PATRON
Ksiądz Paweł Szynwelski (*28.06.1904r.+04.02.1983r)
Urodził się 28 czerwca 1904 roku w Łęgu, pow. Chojnice w rolniczej rodzinie Franciszka i Franciszki z.d. Szturmowskiej.
Uczęszczał do gimnazjum Chojnicach, gdzie zdał maturę w 1927 roku; był stypendystą Towarzystwa Pomocy Naukowej. Po maturze wstąpił do Wyższego Seminarium Duchownego w Pelplinie. Święcenia Kapłańskie przyjął 19 grudnia 1931r. z rąk biskupa Stanisława Władysława Okoniewskiego. Jako wikariusz pracował w parafiach: Kościerzyna, Mroczno, Grudziądz- parafia św. Mikołaja (fara), następnie tamże parafia Wniebowzięcia NMP. Od 1 kwietnia 1937 roku został kratusem[2] (administratorem) nowo utworzonej placówki w Czerwińsku pod Smętowem. Wcześniej niż powstała samodzielna parafia posługę modlitewną pełniła, urządzona staraniem wiernych, kaplica. Ze względu na brak budynku świątyni to w niej odbywały się niedzielne nabożeństwa. Wymienia się dwa miejsca, które miały służyć temu celowi- starą szkołę i pomieszczenia straży pożarnej w Smętowie. Przez szereg lat czynił starania o wykup opustoszałego po I wojnie światowej kościoła ewangelickiego- bezskutecznie. Poewangelickim budynkiem kościoła administrował pastor ze Skórcza.
Ks. Kuratus pełnił posługę kapłańską w swojej placówce w Czerwińsku do momentu aresztowania przez gestapo. Aresztowany został przez Niemców 15 stycznia 1941r. pod zarzutem urządzania tajnego zebrania w domu. Przewieziony 17 stycznia i więziony początkowo w Świeciu, a od 17 marca na Gestapo w Bydgoszczy i następnie od 14 lipca tegoż roku w obozie koncentracyjnym w Dachau, gdzie otrzymał numer obozowy 22684. Tam doczekał wyzwolenia w dniu 29 kwietnia 1945r. Powrócił do diecezji 20 września 1945r. i udał się na leczenie do rodzinnego Łęgu. Od 15 listopada wrócił na stanowisko administratora parafii w Czerwińsku, równocześnie w okresie od 1 listopada 1945r. do 15 listopada 1947r. administrował parafią w Pieniążkowie. Po otrzymaniu w 1945r. kościoła poewangelickiego w Smętowie, wzniesionego w 1904r., wyremontował go. Świątynię poświęcił, mając zezwolenie Kurii Biskupiej, 8grudnia 1946r. i odprawił w nim pierwszą mszę św. W następnych latach świątynię odnowił, wstawił boczne ołtarze i Drogę Krzyżową, zelektryfikował kościół i plebanię oraz wybudował kostnicę. W 1966r.biskup nadał mu tytuł Radcy Duchowego ad honores.
Ks. Paweł Szynwelski, pierwszy proboszcz w Czerwińsku i Smętowie zmarł 4 lutego 1983r., pochowany został na cmentarzu parafialnym w Smętowie. W kościele umieszczono poświęconą mu tablicę pamiątkową.[3]
[1] Archiwum Diecezjalne w Pelplinie (dalej ADP), Akta parafii, teczka personalna ks. Pawła Szynwelskiego.
[2] Kuratus- samodzielny duszpasterz (ksiądz), ale jeszcze bez praw proboszczowskich, ustanawiany dawniej w kościele filialnym lub nowo powstałej parafii, ten tytuł też mógł dotyczyć wikariusza, któremu powierzono opiekę nad kościołem filialnym dziś nazywany rektorem kościoła-sprawuje opiekę nad kościołem nie należącym do parafii ani żadnej wspólnoty.
[3] Nota biograficzna opracowana przez ks. Profesora Anastazego Nadolnego, dyrektora ADP i Reginę Kotłowską –historyka i polonistę , nauczycielkę w PSP w Kamionce i PG w Smętowie Gr. W oparciu o źródła i opracowania: ADP, Akta personalne ks P. Szynwelskiego; Ks H. Mross, materiały biograficzne kapłanów diecezji chełmińskiej wyświęcanych w latach1921-1945, sygn. 42; ks. W. Jacewicz, ks. J. Woś, Martylologium polskiego duchowieństwa rzymskokatolickiego pod okupacją hitlerowską w latach 1939-1945, Warszawa 1997,s. 114; A. Przywulska, Kociewska gmina Smętowo Graniczne. Dzieje do roku 2005, Starogard Gd. 2008, s. 374-387.
